Trong “Gia Định thành thông chí”, Trịnh Hoài Đức viết: “Xưởng Chu Sư – ở giải pháp phía Đông thành độ một dặm dọc theo bờ sông Tân Bình xung quanh theo sông Bình Trị, nhà làm cho gác nhằm hải đạo thuyền cùng là chế độ thủy – chiến xưởng dài cho 3 dặm”.

Trên bản đồ tỉnh Gia Định năm 1815 của trằn Văn học ghi rõ: “xưởng Thủy nằm phía Đông thành chén Quái. Chỗ sản xuất, thay thế mọi các loại chiến thuyền”.

Bạn đang xem: Xưởng đóng tàu ba son

*
Cổng bao gồm vào xưởng đóng tàu cha Son (Ảnh Tài liệu)

“Theo quyển “Promenades dans SaiGon”, bà Hilda Arnold ghi: bắt đầu người Pháp đã xuất ra trên 7 triệu quan liêu thời ấy để che đất và xây các ụ tàu “bassin de radoub” này, để hoàn toàn có thể sửa chữa những thứ tàu chiến, tàu buôn tại trên đây khỏi đem lại tận Pháp quốc. Thời ấy, cuộc vận tải đều vì chưng đường thủy bắt buộc cái “bassin de radoub” giúp họ nạm vận mạng xứ này vào tay”.

Tính ra, từ thời điểm ngày Nguyễn Ánh chạy vào Gia Ðịnh cho xây đắp thủy xưởng Chu Sa tới nay hơn 300 năm. Tiếp đến đến fan Pháp thiết lập hãng cha Son vẫn làm rất nhiều những người muốn tìm rõ ngọn nguồn cái thương hiệu Ba Son xuất xứ từ đâu.

*

Xưởng đóng tàu Bason 

Một thuyết cho rằng “Ba Son” vì chưng danh từ bỏ Pháp “Mare aux poissons” gọi tắt lại. Trước kia, thân Arsenal (có từ năm 1864, là nhà đất của viên giám đốc sở ba Son, góc con đường Cường Ðể – Nguyễn Du.

Dinh này xây từ thời điểm năm 1877) bao gồm một con kinh đào tay, nhỏ, nhưng rất nhiều cá tôm, thuở ấy bạn Pháp thích đi câu cá sinh hoạt đây, sau này xẻo nhỏ tuổi lấp đi tuy thế danh vẫn còn. Thuyết kì cục cho rằng “Ba Son” bởi vì danh tự Pháp “Bassin de radoub” nhưng mà có.

“Bassin” = cha Son. Còn trong tìm hiểu lịch sử chữ Quốc ngữ của Hoàng Xuân Việt giải thích: “Hãng ba Son Xưởng đóng tàu của thủy quân Pháp.

Danh từ tía Son có lẽ rằng phiên âm chữ poisson (cá) vào mấy giờ đồng hồ “mare aux poisson” (ao cá) tuyệt Việt hoá cụm từ “bassin de radoub” (ụ sửa tàu), cũng chính vì trong hãng bao gồm con rạch do người Pháp đào dùng để thiết kế đồ đạc đóng tàu”. (Kết vừa lòng giữa nhì thuyết trên).

*
Tàu Pháp neo đậu tại xưởng tía Son để thay thế sửa chữa năm 1930 (Ảnh: Manhhaiflicks)

Biết chơi do đó thôi chứ giờ Quốc ngữ ngày xưa của ta có nhiều từ nguồn gốc xuất xứ từ tiếng Hán, giờ đồng hồ Pháp, tiếng Khmer, giờ Xiêm La… thế nên Ba Son thì cứ gọi là xưởng Arsenal theo đúng tên Pháp là xưởng đóng tàu to của thủy quân từ thời Pháp, không chỉ có tàu quân sự mà cả tàu yêu đương mại ship hàng cho các cuộc khai quật thuộc địa nam giới Kỳ ở bên cạnh hệ thống hỏa xa sớm nhất có thể Ðông Dương. Arsenal tp sài thành hồi năm 1864, khởi đầu với những bến tàu làm bằng bê tông cốt sắt.

Xem thêm: Phần Mềm Tạo File Chm Hay Nhất, Download Winchm Pro 5, Phần Mềm Tạo File Chm Hay Nhất

Trong Niên giám nam Kỳ năm 1910 viết: “Arsenal là 1 trong những cơ sở quan trọng đặc biệt nhất của trực thuộc địa nam Kỳ. Với trang bị hoàn chỉnh, hiện tại đại, Arsenal thành phố sài gòn có thể chế tạo những công trình hàng hải trả chỉnh cũng như những khuôn khổ sửa chữa tinh tế nhất.

Arsenal tp sài gòn có thể sản xuất tất cả các bộ phận của tàu phóng lôi nhiều loại 1 với giá tiền rẻ hơn với trong thời hạn ngắn hơn, so với các xưởng chế tạo ở thiết yếu quốc. Xưởng bao gồm hơn nhị ngàn thợ An nam giới và tín đồ Hoa, bên dưới sự đo lường và tính toán của những đốc công người Pháp. Diện tích s Arsenal khoảng tầm 22 héc-ta, chu vi 2km, 2 lần bán kính (ở chỗ dài nhất) là 850m”.

“Một bộ phận quan trọng của Arsenal là bể sửa tàu (bassin de radoub) đáp ứng nhu cầu tốt phần đông yêu cầu sửa chữa hiện đại nhất. Chi phí xây dựng bể sửa tàu lên đến mức 7 triệu francs, bước đầu xây từ thời điểm năm 1884, khánh thành năm 1888.

Bể này sâu 9m50, lâu năm 160m (dài rộng Arsenal sinh sống cảng Toulon 12m). Xung quanh bể lớn nói trên, Arsenal còn có một bể khác với kích thước nhỏ dại hơn, dành riêng cho các pháo hạm (canonnières), các tàu phóng lôi và các tàu có trọng cài nhỏ”.

*
Ụ tàu nổi được sở hữu từ Pháp sang thành phố sài gòn để ra đời xưởng tía Son (Ảnh: LIFE)

Ðến năm 1930, theo người sáng tác Martini, “những tàu buôn hỗ tương cảng tp sài thành đều rất có thể sửa trị tại Arsenal tp sài gòn hoặc ở một trong những cơ sở kỹ nghệ không giống ngay trong tp Sài Gòn. Lúc này, Arsenal sài gòn đã tất cả 2 bể sửa tàu, một bể dài 155m với một bể dài 70m. Xưởng nổi (ụ nổi) cũng rất được nâng cấp, tàu 350 tấn có thể vào bể sửa chữa”.

Trong một nội dung bài viết nhan đề “L’Arsenal de Saigon, Établissement industriel”, người sáng tác M.S viết: Arsenal thành lập và hoạt động năm 1884 dài 150m cùng với đủ những phân xưởng nhưng không đủ đk để sửa chữa thay thế các tàu lớn.

Người Pháp ra đời Arsenal sử dụng Gòn không những nhằm mục đích thay thế các tàu tương hỗ mà còn có thể sản xuất tàu biển. Arsenal trực nằm trong Hải quân, tất cả 2,500 thợ, trong các số đó có 60 bạn Âu. Xưởng có trường học nghề (gồm những ngành điện, nguội, mộc, đúc…).

Ngoài việc sửa chữa và đóng tàu, Arsenal tp sài thành còn nhận sửa chữa máy móc cho các nhà sản phẩm công nghệ (như nhà máy sản xuất đường Hiệp Hòa), cho nhà ga dùng Gòn, v.v..”

Tất nhiên tác giả mô tả Arsenal thành phố sài gòn trong đoạn văn trên xác định vào 1884 khi xưởng này bước đầu xây dựng 2 bể sửa tàu mập chứ trước đó, Arsenal vẫn tồn tại là một bến cảng thay thế các tàu nhỏ (do chưa xuất hiện ụ nổi).

Bên cạnh đó những xưởng tất cả trường học nghề điện, mộc, đúc, nguội cũng được tổ chức tại trên đây để gấp rút đào chế tạo công nhân làm việc cho xưởng.